Barış Tanrıver yazdı: ” AYASOFYA’DA YÜKSELEN ÇEKİÇ SESLERİ “

Bugünler de tarihi yarım adaya yolunuz düşerse, Ayasofya‘ ya girmeseniz bile, mutlaka caferiye sokağına girin. Sokağa girdiğinizde çekiç sesleri duyacaksınız. Ayasofya ya baktığınızda ise, o muhteşem mabedin bahçesinde yeniden yükselen bir eser göreceksiniz.

İstanbul, Fatih Sultan Mehmet ve ordusu tarafından fethedilince, bugün zeyrek mahallesinde bulunan Pantokrator Manastırı (zeyrek camii) bir medrese haline getirilmiş ve yapı İstanbul’un Osmanlı dönemine ait ilk eğitim kurumu olmuştur. Daha sonraki yıllarda ise Ayasofya’nın bahçesine Sultan 2. Mehmet bir medrese yaptırır. Semerkant’dan İstanbul’a gelen meşhur alim Ali Kuşçu, Fatih tarafından Ayasofya Medresesi’ne müderris tayin edilir. Bu tayin İstanbul’da astronomi ve matematik alanındaki çalışmalara canlılık getirmiş, hatta Ali Kuşçu’nun derslerini ilim adamları dahi takip etmişlerdir.

Ali Kuşçu’yu, er-Risâletü’l-Muḥammediyye adlı eserini Fâtih Sultan Mehmed’e sunarken gösteren bir minyatür (eş-Şaḳāʾiḳu’n-nuʿmâniyye, TSMK, Hazine, nr. 1263, vr. 113bTDV İslâm Ansiklopedisi cilt 2 s. 408. 410

Bu ilim merkezi yüz yıllarca insan yetiştirir, defalarca tadilat görür ve maalesef 1934 yılında yıktırılır. Neden peki? Çünkü o yıllarda Ayasofya da çalışmaları yürüten yabancı arkeologlar böyle istemiştir. Ve garabete bakınız ki bu medrese yıkıldıktan sonra yerine hiçbir şey yapılmamıştır. Bu durum, 1940’lı yıllarda şehir planlaması için İstanbul’a gelen Henri Prost’un yaptığı tarih katliamının bir benzeridir. Medresenin temel taşları yıllarca cami avlusunda beklemiş, fakat etrafı kapatılmıştır. Bu bile ayrı bir soru işaretidir.

Yıkılan Ayasofya Medresesi

Ve yıllar sonra gelen güzel bir haber

Uzun yıllar sonra devrin en donanımlı hükümdarı olan Fatih Sultan Mehmet’in emaneti, aynı noktada aslına uygun olarak yeniden yükseliyor. Bu yapının Ali Kuşçu, Molla Hüsrev, Molla Gürani ve Ak Şemseddin gibi ilim adamlarının, asırlara uzanan ufuklarını, gençlerimizle buluşturacak bir ilim yuvası olmasını ümit ediyoruz.

Barış Tanrıver

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*